De capybara

Dit merkwaardige dier leeft in tropisch Zuid-Amerika. Het staat ook wel bekend als het „grootste knaagdier ter wereld”. Dat is niet overdreven want hij is ongeveer zo groot als een schaap en weegt ca. 45 kilo. Omdat hij voornamelijk gras eet noemden de Indianen hem „heer van het gras”.

Een varken met zwemvliezen?

Het dier is geen familie van het varken, maar het heeft met zijn korte poten en zijn massieve, tonvormige lichaam er wel iets van weg. De Zweedse botanicus Carolus Linnaeus heeft het 200 jaar geleden zelfs ten onrechte als varken geclassificeerd. Maar heb jij ooit een varken met zwemvliezen gezien? Natuurlijk niet! Toch heeft de Schepper die wel aan de capybara gegeven en die zwempoten zijn handig omdat hij dol op water is. Feitelijk hebben zijn varkenslichaam en zijn liefde voor water hem de bijnaam ‘waterzwijn’ bezorgd.

Hij woont graag in de nabijheid van vijvers, meren, rivieren en moerassen — bij voorkeur omgeven door bossen met dichte ondergroei. Hij houdt niet alleen van water, maar heeft het ook nodig om te overleven. Op Foto 1 zie je de Capybara in zijn natuurlijke omgeving: het moeras.

Zo’n 300 jaar geleden, in Venezuela, bracht hun liefde voor water deze dieren echter in problemen. De rooms-katholieken daar mochten tijdens de vasten geen vlees eten. Vis was echter wel toegestaan als voedsel. Dus verklaarde de Rooms-Katholieke Kerk de capybara’s gemakshalve tot vis! Tot op deze dag eten gelovigen in Venezuela deze dieren zonder wroeging tijdens de vasten.

Wanneer hij in het nauw gedreven wordt, zal de capybara zich met zijn zwempoten snel voort bewegen — weg van de vijand. Hij zwemt een heel eind onder water en blijft enkele minuten onder. Dan komt hij voorzichtig naar boven en blijft net aan de oppervlakte, zodat alleen zijn neusvleugels, ogen en oren zichtbaar zijn — net zoals het nijlpaard dat doet. Vijanden zoals wilde honden, jaguars, kaaimannen, anaconda’s en mensen zullen zijn neusvleugels tussen de waterplanten moeilijk kunnen ontdekken. Maar met zijn goed ontwikkelde reukzin kan zijn neus wel gemakkelijk roofdieren of jagers bespeuren.

Het water beschermt hem tevens tegen zonnebrand. Omdat zijn roodbruine tot grijze haren ver uiteen staan, schijnt zijn huid erdoor. Om zijn lichaamstemperatuur op het juiste peil te houden, blijft hij dus gewoon onder water of wentelt zich in de modder, waardoor zijn lichaam met een laag aarde wordt bedekt.

Een vrouwtjescapybara krijgt voor het eerst jongen wanneer ze vijftien maanden oud is. Ze leeft ongeveer tien jaar en kan tijdens haar leven minstens 36 jongen voortbrengen. Na een draagtijd van ongeveer vier maanden worden er twee tot acht jongen geboren die elk meer dan een kilo wegen. Binnen een paar uur lopen de jongen al vlak achter de moeder aan. Zwemmen is echter moeilijker omdat het jong aanvankelijk bang is om het water in te gaan. Na een geforceerde tewaterlating zal het wanhopig spartelende jong proberen bij de moeder, of bij een ander vrouwtje, te komen en op haar rug te klimmen. Bereidwillig fungeert moeder dan als reddingsboei. Maar hoe groter het jong wordt, hoe moeilijker hij het krijgt om zijn evenwicht te bewaren. Op onderstaande foto zijn er twee jongen op moeders rug geklommen. Die worden haar wat te zwaar en ze kantelt opzij zodat de jongen in het water zullen vallen.

Volwassen vrouwtjes werken ook samen bij het voeden. Moeders voeden niet alleen hun eigen jongen maar ook de dorstige kinderen van andere vrouwtjes. Waarom? „Een voedingscoalitie”, zo legt de natuurfilmer Adrian Warren uit, „verhoogt wellicht de overlevingskansen [van de jongen].”

Capybara’s zijn van nature zachtaardige en gemakkelijk te temmen huisdieren. Op Foto 2 zie je dat hij ook goed overweg kan met een hond. Een blinde boer in Suriname gebruikte een capybara zelfs als „geleidehond”. Maar ze worden meestal gehouden om hun vlees, dat volgens sommigen smakelijk is. In Venezuela zijn bijvoorbeeld boerderijen waar duizenden capybara’s als voedsel gefokt worden.

In onderstaande video kun je deze dieren in verschillende situaties bekijken. Het blijken uiterst vriendelijke dieren, niet alleen voor de mens, maar ook voor andere dieren. (Zie Foto 3) Ook ik begin al echt van ze te houden.

Advertenties

Over gervanpoelgeest

gepensioneerd constructeur, natuurliefhebber
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.