Bestaan er buiten de aarde nog andere planeten waar leven mogelijk is?

Die vraag blijft velen steeds maar bezig houden. Vorige week vroeg het Amerikaanse ruimte onderzoek centrum NASA weer eens via een persconferentie de aandacht van het publiek. Hoezo? Er waren “aarde-achtige planeten ontdekt waarop zich mogelijk oceanen vol water” zouden kunnen bevinden. (Zie ook Afb. 1) Volgens de astronomen zouden ze “betrekkelijk dichtbij” op “slechts 40 lichtjaren” van onze planeet verwijderd zijn.

Afb. 1.  Het bericht, zoals het op de site van NOS verscheen.

Afb. 1. Het bericht, zoals het op de site van NOS verscheen.


Ik krijg wel eens de indruk dat NASA zo af en toe dit soort berichten verspreid om de aandacht voor de ruimtevaart levend te houden om daardoor fondsen voor hun geldverslindende activiteiten te kunnen blijven genereren. Dankbaar wordt ook gebruik gemaakt van de onbekendheid bij het publiek. Want bij het grote publiek is door filmseries als “Star Trek” stelselmatig de indruk gewekt dat ruimtereizen naar andere planeten in de nabije toekomst mogelijk zullen worden. Wikipedia vermeldt over Star Trek: “oorspronkelijk een door Gene Roddenberry bedachte Amerikaanse sciencefiction-televisieserie die vanaf 1966 tot en met 1969 werd uitgezonden. Uiteindelijk groeide het Star Trekuniversum uit tot een succesvolle mediafranchise met vijf televisieseries, een animatieserie, dertien speelfilms, tientallen computerspellen en honderden boeken, stripboeken, technische handleidingen en encyclopedieën. Verder bestond er tussen 1998 en 2008 in Las Vegas een Star Trek-attractiepark, genaamd Star Trek: The Experience en worden er over de hele wereld regelmatig Star Trekconventions georganiseerd: grote bijeenkomsten voor fans (de ‘trekkies’ of ‘trekkers’), waar vaak acteurs uit de series te gast zijn.” (Zie Foto 2.)

Foto 2   Twee hoofdrolspelers tijdens een Star Trek Conventie.

Foto 2 Twee hoofdrolspelers tijdens een Star Trek Conventie.


Onrealistische beeldvorming bij publiek
Geen wonder, zo denk ik dan, dat het grote publiek onwerkelijke ideeën over de mogelijkheden en onmogelijkheden van de ruimtevaart kreeg. Als er onder mijn lezers ook fans van Star Trek zijn, dan zullen die, door wat nu volgt, misschien wel enigszins teleurgesteld zijn, maar ik wil toch proberen om hier een wat reëler beeld van het recente nieuws van NASA voor hen te schetsen. Ware wetenschap is natuurlijk heel wat anders dan sciencefiction.

1. Het nieuws blijkt niet door NASA zelf ontdekt, maar door een internationale groep astronomen, onder leiding van de Belg Michaël Gillon. Vorig jaar ontdekten zij al drie planeten van het formaat aarde bij een ster in de buurt van het sterrenbeeld Waterman in ons Melkwegstelsel. Die ster had de weinig inspirerende naam 2MASS J23062928-0502285. Hij heeft een temperatuur van 2277 graden Celsius. De ster werd omgedoopt tot TRAPPIST-1, vernoemd naar het TRAPPIST-telescopennetwerk waarmee Gillon en collega’s op zoek zijn naar planeten waarop leven mogelijk zou kunnen zijn. De onderzoekers bestudeerden de ster vanaf de aarde met telescopen in Chili, Marokko, Spanje, Zuid-Afrika en vanuit de ruimte met de Spitzer Space Telescoop. Ook een NASA-telescoop in de VS werd ingezet. Hoe ontdekte men de planeten die rondom deze ster bewogen? Wanneer de planeten voor een ster langsgaan, is dat met telescopen waarneembaar als een dipje in de sterkte van het licht. Na de eerste drie planeten ontdekte de onderzoeksgroep uit België op die manier nòg vier hemellichamen die qua grootte op de aarde lijken. Nu zijn er dus totaal 7 nieuwe planeten “ontdekt”.
2. Wat is er zoal bekend over deze planeten? Eigenlijk alleen de grootte en de massa. Omdat de massa relatief groot is veronderstelt men dat het waarschijnlijk rotsachtige grond betreft. Er zijn echter ook opmerkelijke verschillen met onze planeet. In vergelijking met de aarde die in 365 dagen om de zon beweegt, is de omlooptijd van deze planeten zeer kort. Een jaar duurt er slechts 1,51 tot 13 dagen. Dat komt omdat de planeten dicht bij de ster staan. Omdat de ster echter veel koeler is dan de zon, zouden de planeten toch een gemiddelde temperatuur kunnen hebben die vloeibaar water mogelijk maakt. Maar over “oceanen vol water” is dus nog niets bekend en de sterrenkundige Ingus Snellen vertelt ons in onderstaande video ook nog dat het onderzoek naar zuurstof in de atmosfeer pas kan plaats vinden als in het jaar 2024 de Extreme Large Telescoop gereed is.

3. De afstand tot deze pas ontdekte aarde-achtige planeten zou “slechts” 40 lichtjaren zijn. Dit is blijkbaar een afgerond getal, want in het bericht bij onderstaande video wordt over 39 lichtjaren gesproken. Hoe ver is dat? Voor de meeste mensen zegt dat niet zoveel, daarom hier enige uitleg: een lichtjaar is geen tijdsaanduiding, maar de afstand die het licht in één jaar aflegt. De lichtsnelheid in vacuüm is 299.792.458 meter per seconde. Deze waarde is zeer nauwkeurig bepaald. Het getal wordt vaak afgerond naar 300.000.000 m/sec of 300.000 km/sec en ik stel voor dat we voor onze verdere berekening voor het gemak van deze laatste waarde uitgaan. In een jaar zijn er ca. 365 dagen van 24 uur. Elk uur heeft 60 minuten van elk 60 seconden. We kunnen met deze gegevens nu de afstand van 39 lichtjaren berekenen, namelijk:
39 x het aantal seconden in 1 jaar x de lichtsnelheid in km per seconde :
39 x 365 x 24 x 60 x 60 x 300.000 = 368 971 200 000 000 km

Afb. 3. Het ruimtevaartuig dat de landingsmodule Schiaparelli op Mars afwierp.

Afb. 3. Het ruimtevaartuig dat de landingsmodule Schiaparelli op Mars afwierp.

Hoe lang zou een hedendaags ruimtevaartuig er over doen om de nieuw ontdekte planeten te bereiken? Ter vergelijking: Eind oktober 2016 landde de schotelvormige landingsmodule Schiaparelli na een reis van zeven maanden en 500 miljoen kilometer aan een parachute op Mars. (Op Afb. 3 ziet u het ruimtevaartuig boven Mars vóórdat Schiaparelli werd afgeworpen.) Helaas heeft Schiaparelli na zijn landing (of crash) niets meer van zich laten horen, maar dat even ter zijde. Het gaat er nu om dat een ruimtevaartuig dat, met dezelfde snelheid, naar de nieuw ontdekte planeten zou gaan een veel grotere afstand moet afleggen. Om precies te zijn, de afstand naar de nieuw ontdekte planeten is :
368 971 200 miljoen : 500 miljoen = 737 942,4 maal zo groot.
De reisduur zou dan redelijkerwijs ook 737 942,4 maal zo groot worden en maar liefst:
737 942,4 x 7 maanden = 5 165 597 maanden of 430 466 jaar duren. Ik bedoel maar: de term “slechts 39 lichtjaren” mag dan voor astronomen klein zijn, maar het is vooralsnog in de hedendaagse praktijk een onoverbrugbare afstand.

Conclusie: Al met al vind ik het “nieuws” dus nogal tendentieus. De geringe aanwijzingen rechtvaardigen allerminst de gepubliceerde overdreven nieuwsberichten. Een schapenscheerder zou het omschrijven als : “Veel geschreeuw, maar weinig wol.” De aankondiging van NOS, met daarbij de afbeelding van een rotsachtige planeet met oceanen aan water, berust slechts op fantasie.

Bron: http://nos.nl/artikel/2159538-aarde-achtige-planeten-ontdekt-mogelijk-met-oceanen-vol-water.html

Advertenties

Over gervanpoelgeest

gepensioneerd constructeur, natuurliefhebber
Dit bericht werd geplaatst in Aarde, Ruimtevaart, Techniek, Universum, Wetenschap en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.