Wonen in de nabijheid van een sluimerende reus.

Vulkanen hebben altijd al iets onvoorspelbaars gehad. Ze kunnen eeuwenlang sluimeren en dan ineens op een spectaculaire en dodelijke manier ontwaken. Binnen enkele minuten kan een uitbarsting een heel gebied verwoesten en talloze levens eisen.

Foto 1  As uit de vulkaan Popocatepetl dwingt tot het sluiten van de luchthaven van de nabijgelegen stad Puebla.

Foto 1 As uit de vulkaan Popocatepetl dwingt tot het sluiten van de luchthaven van de nabijgelegen stad Puebla.


Niemand twijfelt eraan dat vulkanen gevaarlijk zijn. Alleen al de afgelopen driehonderd jaar hebben ze honderdduizenden levens geëist. De meesten van ons wonen uiteraard op een veilige afstand van zulke sluimerende reuzen. Toch zijn er miljoenen mensen die vlak bij een actieve vulkaan wonen. Quito, de hoofdstad van Ecuador, bijvoorbeeld, ligt op korte afstand van de Pichincha, een vulkaan ten noordwesten van de stad. De Popocatépetl, wat in het Azteeks „Rokende berg” betekent, ligt zo’n zeventig kilometer van Mexico-Stad vandaan. (Zie Foto 1 en 2)

Foto 2  Meer dan 30 miljoen mensen wonen met zicht op de vulkaan Popocatepetl 70 km ten zuidoosten van MexicoStad en 30 km ten westen van Puebla.

Foto 2 Meer dan 30 miljoen mensen wonen met zicht op de vulkaan Popocatepetl 70 km ten zuidoosten van MexicoStad en 30 km ten westen van Puebla.


De grote steden Auckland (Nieuw-Zeeland) en Napels (Italië) liggen op of aan de voet van een of meerdere vulkanen. Alles bij elkaar leven miljoenen mensen met de mogelijkheid dat de krachten van de aarde onder hen hevig gaan rommelen en een slapende reus weer tot leven brengen.
„Terwijl u dit leest, vinden er waarschijnlijk minstens twintig vulkaanuitbarstingen plaats”, zegt een verslag van het Smithsonian Institution in de Verenigde Staten. In grote lijnen luidt de theorie van de schollentektoniek dat aardbevingen en vulkanen altijd in eenzelfde soort gebieden voorkomen — in slenken, met name oceanische slenken; in de aardkorst, waar magma uit de aardmantel via spleten omhoogkomt; en in subductiezones, waar de ene schol onder de andere schuift.
Vulkanen in subductiezones vormen de grootste bedreiging voor de mens, zowel wegens het aantal uitbarstingen alsook omdat ze vaker in de buurt van bewoonde gebieden voorkomen. De Gordel van Vuur, een gebied rond de Grote Oceaan, is bezaaid met honderden van zulke vulkanen. Een klein aantal is ook te vinden op hotspots die niet op de grens van een aardschol liggen. De Hawaii-eilanden, de Azoren, de Galápagoseilanden en de Genootschapseilanden schijnen allemaal door vulkanische activiteit op hotspots te zijn ontstaan.
Hoe komt het dat sommige uitbarstingen extreem hevig zijn?
Een uitbarsting begint met het opwellen van magma vanuit het hete binnenste van de aarde. Uit sommige vulkanen sijpelt gewoon lava weg, en die verplaatst zich zelden zo snel dat mensen erdoor worden overvallen. Maar andere vulkanen exploderen met meer kracht dan een atoombom! Bepalende factoren zijn onder andere de samenstelling en viscositeit van het gesmolten materiaal dat omhoog komt en de hoeveelheid gassen en oververhit water in dat materiaal. Wanneer het magma in de buurt van het aardoppervlak komt, zetten het daarin opgesloten water en gas snel uit. Bij de juiste samenstelling van het magma ontstaat er een soortgelijk effect als wanneer frisdrank uit een net geopend blikje spuit.
Waarschuwingssystemen
Heel wat mensen vragen zich af of er geen risico’s aan verbonden zijn om dicht bij een vulkaan te wonen. Dat is natuurlijk zo. Maar wetenschappers kunnen seismische en vulkanische activiteit nauwkeurig in de gaten houden. De Amerikaanse Geologische Dienst bijvoorbeeld houdt actieve vulkanen over de hele wereld in de gaten — ook die van Napels en Auckland, waar rampenplannen klaarliggen. Met behulp van seismometernetwerken en gps-satellieten die 24 uur per dag gegevens versturen, kunnen wetenschappers magmatische en ondergrondse bewegingen opsporen.

Foto 3  Overzicht van de vulkaan Marum.

Foto 3 Overzicht van de vulkaan Marum.Klik voor grotere afb.


Spectaculaire beelden met drones gemaakt.
Dat daar nu ook videotechniek bij wordt ingezet ziet u in onderstaande video. Op een actieve vulkaan in Vanuatu, gebruikte de ontdekkingsreiziger Sam Cossman met een camera uitgeruste drones om high-definition beelden van de spectaculaire, nog gevaarlijke, Marum krater vast te leggen. Cossman en zijn team stuurden de drones over de 12 kilometer brede caldera waar ze met giftige gassen en kokende lava werden geconfronteerd. (Zie Foto 3 en 4)

Foto 4  Onderzoekers maken nu ook gebruik van drones .

Foto 4 Onderzoekers maken nu ook gebruik van drones . Klik voor grotere afb.


Hoewel twee drones bezweken aan de barre omgeving, was het team in staat om video’s en foto’s te schieten die wetenschappers zullen helpen meer te leren over de vulkaan en het leven er omheen. U ziet ook dat de foto’s onder andere zijn gebruikt om van de twee naast elkaar gelegen kraters een 3D-model te construeren. Hieronder de spectaculaire video:

https://www.youtube.com/watch?t=113&v=zFIWWM0Iv-U

Advertenties

Over gervanpoelgeest

gepensioneerd constructeur, natuurliefhebber
Dit bericht werd geplaatst in Aarde, Natuur en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.