Paddestoelen

shiitakeU HEBT ze misschien al vaak gegeten: op een pizza of in een salade, soep of saus. Maar hebt u zich ooit afgevraagd wat een paddestoel nu precies is? Waardoor groeit hij? Laten we eens zien.
Over het algemeen zijn paddestoelen makkelijk te herkennen. Ze hebben geen bladeren, geen bloemen en geen chlorofyl dat ze groen kleurt. Dus vormen ze vaak een groot contrast met hun groene omgeving. Veel paddestoelen hebben een steel met daarbovenop een grote hoed. Maar ze kunnen heel uiteenlopende vormen en kleuren hebben. Er zijn bijvoorbeeld soorten die op zeekoralen lijken. Andere soorten groeien op bomen en lijken op boekenplankjes. Er zijn zelfs paddestoelen die licht geven in het donker.
Wat zijn paddestoelen?
Wetenschappers hebben lange tijd geloofd dat paddestoelen bijzondere, enigszins mysterieuze planten waren. Tegenwoordig classificeren de meeste biologen ze onder de hogere schimmels. Ze beschouwen paddestoelen en schimmels als een onafhankelijke groep organismen vanwege hun ongewone bouw, groei en manier om zich te voeden. Veel paddestoelen zijn eetbaar, en sommige hebben zelfs medicinale eigenschappen. Andere zijn echter hallucinogeen of giftig. De wetenschappelijke naam is Mycota of Mycetes. Daarom wordt de leer of studie van de paddestoelen en schimmels mycologie genoemd.

morieljes
De verbazingwekkende paddestoel
Hoe planten paddestoelen zich voort? Dat is voor de wetenschap lang een raadsel geweest. Nu weten we dat de volwassen paddestoel microscopisch kleine sporen uitstrooit, die door luchtstromen worden verspreid. In de grond veranderen de sporen in een compact net van dunne draden, het mycelium. Vanuit dit net groeien vruchtlichamen oftewel paddestoelen. Dat is het deel dat wij gewoonlijk zien en plukken.
Om te overleven hebben paddestoelen allerlei organisch materiaal nodig. Daarom groeien ze in het wild hoofdzakelijk in bossen, tuinen en grasrijke gebieden. Zieke en dode bomen vormen hun voornaamste voedselbron. Paddestoelen spelen dus een belangrijke rol in het schoonhouden van bossen. Door resten van planten, bladeren en takjes te verteren, maken paddestoelen natuurlijke humus, wat de grond verrijkt. Sommige paddestoelen leven in symbiose met gezonde bomen; het mycelium van de paddestoel absorbeert water en voedingsstoffen uit de grond en geeft daar wat van aan de boom. De boom geeft op zijn beurt voeding aan de paddestoel.

Eekhoorntjesbrood

Eekhoorntjesbrood

Paddestoelen hebben ook vocht en warmte nodig. Daarom schieten ze vaak na een zomerse bui plotseling op. Onder gunstige omstandigheden kunnen sommige soorten in één nacht hun volledige grootte bereiken. Eén soort heeft maar tien tot veertien dagen nodig om een diameter van wel een halve meter te bereiken. Andere soorten zijn bijzonder wegens hun levensduur. Het mycelium waaruit de vruchtlichamen groeien, kan honderden jaren leven. En de schimmels die deel uitmaken van korstmossen kunnen volgens sommige gegevens wel zeshonderd jaar oud worden.

Een bijzonder kenmerk van bepaalde soorten paddestoelen, zoals truffels, is hun intense geur. Omdat honden twee maal zoveel geurreceptoren hebben dan mensen kunnen honden ze al van een afstand van zo’n zes meter ruiken, hoewel het hele vruchtlichaam onder de grond groeit. Vooral de lagotto romagnolo is hier erg bedreven in. In de omgeving van Piëmont in Italië groeien de grootste en lekkerste truffels. De witte truffels zijn het duurst en kunnen per kilo wel 150.000 dollar kosten. De hond wordt alsvolgt getraind: Men verstoppe een stuk stinkende kaas tussen de bladeren en het gras in de tuin en leidt de hond ernaar toe. Vindt hij de kaas, dan wordt hij beloond met een hondekoekje. Wanneer hij de kaas vlot weet te vinden, zelfs als die onder de grond is begraven, dan stop je een truffel naast het stukje kaas en ga je verder met de training. Dan laat je de kaas achterwege en blijft alleen de truffel over. De hond mag de kostbare truffel natuurlijk niet zelf opeten maar wordt wel steeds met iets lekkers beloond. Lukt ook dat, dan kan de hond mee naar een écht truffelterrein. De truffels kunnen in de buurt van verschillende bomen worden gevonden ,maar kenners vinden truffels die onder een eik werden opgegraven het lekkerst. Op bijgaande foto’s ziet u behalve de zwarte truffel ook een afbeelding van één witte truffel die volgens Discovery in 2007 maar liefst 330.000 dollar opbracht.

Een grote witte truffel bracht veel op

Een grote witte truffel bracht veel op


truffel
De paddestoelen klaarmaken
Paddestoelen kunnen op veel manieren verwerkt worden. Sommige zijn heerlijk van smaak en kunnen een belangrijk deel van de maaltijd uitmaken. Veel mensen vinden het bijvoorbeeld lekker om de hoed van de portobello of reuzenchampignon als een steak te bakken of champignons in stukjes te snijden en die met groenten te roerbakken. Kruidige soorten kunnen gebruikt worden om een grote verscheidenheid van gerechten extra smaak te geven. Als ze door verhitting grondig gedroogd zijn, kunnen ze ook dienen als dieet- of gezondheidsvoedsel. Sommige soorten zijn rijk aan eiwitten, vitaminen en mineralen. Aan het eind vind u een lekker recept voor gevulde portobello’s.
Paddestoelen zijn niet lang houdbaar. Daarom moeten ze op de dag van het plukken verwerkt worden. Volgens deskundigen kan een slecht bewaarde, eetbare paddestoel heel giftig worden. Als u de paddestoelen niet direct wilt eten, kunt u ze drogen of steriliseren. Zo kunt u ze het hele jaar door in maaltijden gebruiken. U zult waarschijnlijk nog meer informatie vinden in boeken over paddestoelen plukken.
Wees voorzichtig
Als u nog nooit paddestoelen hebt geplukt en het graag wilt proberen, is het heel belangrijk om eerst nauwkeurig nazoekwerk te doen. Ga na welke paddestoelen in uw omgeving eetbaar of giftig zijn. Leer hoe ze te herkennen zijn. Misschien kunt u ook enkele kenners raadplegen, zoals een mycoloog. Pluk nooit een paddestoel omdat hij er mooi uitziet of lekker ruikt. Als u niet helemaal zeker bent, doe het dan niet! Eén giftige paddestoel is genoeg om een heel gerecht oneetbaar of zelfs riskant te maken. Als u zich misselijk voelt of hoofdpijn hebt na het eten van een gerecht met paddestoelen, raadpleeg dan onmiddellijk een arts.
Of u nu paddestoelen gaat plukken of niet, u kunt altijd hun schoonheid bewonderen. Dat kan u er misschien aan herinneren dat deze complexe, belangrijke en verbazende creaties hier niet toevallig gekomen zijn. Net als de andere wonderen van de natuur zijn ze bewijzen van een wijze en liefdevolle Schepper. — Genesis 1:11-13; Psalm 104:24.

portobello
Bereiding van de Portobello, gevuld met fetakaas (zie foto)
Er zijn veel recepten voor paddestoelen. Probeert u het volgende eens: Bestrijk de grote Portobello-champignons dun met olijfolie en bestrooi ze met wat zout en (versgemalen) peper. Rasp 1/2 theelepel van de groene limoenschil af. Prak de limoenschil en een paar tijmblaadjes door een ons fetakaas en breng op smaak met (versgemalen) peper. Verdeel het fetamengsel over de open onderkant van de portobello`s. Leg ze met de hoedjes naar beneden op de barbecue tot de feta is gesmolten (7-10) minuten. Serveer de portobello`s met waterkers.

Advertenties

Over gervanpoelgeest

gepensioneerd constructeur, natuurliefhebber
Dit bericht werd geplaatst in Natuur, Zeedieren en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.