Spectaculaire onweersbuien

U hebt het allemaal wel eens tijdens een onweersbui horen donderen en zien bliksemen. Maar wat veroorzaakt deze spectaculaire, vaak angstaanjagende fenomenen?
Vuurwerk aan de hemel
Bliksem is gewoon de ontlading die plaatsvindt als het verschil in elektrische lading op twee plaatsen groot genoeg is om het isolerende effect van de lucht te overwinnen. Dit kan in een wolk gebeuren, tussen wolken onderling of tussen een wolk en de grond. De bliksem zorgt ervoor dat de lucht gedurende een fractie van een seconde tot verbazingwekkende temperaturen verhit wordt — tot wel 30.000 graden Celsius op het moment waarop de elektrische ontlading plaatsvindt.
Men maakt onderscheid tussen een ’gewone’ bliksemstraal, vorkbliksem en weerlicht. Als de ontlading duidelijk als één kanaal zichtbaar is, is het een bliksemstraal. Als het kanaal zichtbaar verdeeld of vertakt is, wordt het vorkbliksem genoemd. Als de flits in de wolk plaatsvindt, staat het bekend als weerlicht. De meeste bliksemflitsen die wij zien, vinden tussen een wolk en de grond plaats.

Vorkbliksem

Hoe staat het met hagel?
Een zeer schadelijk aspect van onweersbuien is dat ze met zware hagel gepaard kunnen gaan. Hagel wordt gevormd als regendruppels bevriezen en dan in grootte toenemen onder de wisselende invloeden van op- en neerwaartse stromingen. In de onderaan vermelde video ziet u hoe wetenschappers de kracht van hagelstenen met op het dak van hun auto bevestigde sensoren meten. U ziet ook dat hun auto deuken heeft opgelopen door de kracht van de hagelstenen. Grote hagelstenen kunnen dodelijk zijn, maar gelukkig zijn de hagelstenen meestal klein en eerder lastig dan dodelijk.

Windhozen of tornado’s
Misschien wel het gevaarlijkste verschijnsel bij onweersbuien is de windhoos of tornado. Wanneer een windhoos zich vormt, strekt een smalle, heftig wervelende luchtkolom, gemiddeld een paar honderd meter in doorsnee, zich vanuit een onweerswolk helemaal naar de grond uit. In de krachtigste hozen kunnen de windsnelheden oplopen tot meer dan 400 of 500 kilometer per uur. De gezamenlijke werking van krachtige wervelwinden en de opwaartse trek in het centrum kan gebouwen doen instorten en dodelijk puin door de lucht slingeren. In de hieronder genoemde video kunt u de vernietigende uitwerking van een tornado op een getroffen stadje zien. Wonder boven wonder werden er bij die gelegenheid geen mensen door gedood.
Het is duidelijk dat onweersbuien met respect behandeld moeten worden en dat wij ons bewust moeten zijn van hun gevaren. Ze vormen slechts een van de vele facetten in de natuur waarover nog veel valt te leren.

Zeldzaam mooie video

Een zeldzaam mooie video, waarin we alle voornoemde fenomenen zoals tornado’s, bliksem, onweer en hagelstenen tegenkomen, vond ik op Youtube.com. ‘Stormchaser’ Tim Samaras, die met zijn ploeg in de VS op tornado’s jaagt, gebruikt daarin ook een speciale hogesnelheidscamera waarmee hij de bliksemstralen met tienduizend frames per seconde filmde, zodat u, als de beelden worden afgespeeld, vertraagd kunt zien hoe de bliksem zich vertakt en zijn weg naar de aarde vindt. Beslist even kijken hoor!

Over gervanpoelgeest

gepensioneerd constructeur, natuurliefhebber
Dit bericht werd geplaatst in Aarde en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.