Het ontwerp van een spinneweb

Deze keer zomaar een paar vragen over een diertje dat u ook in
uw eigen tuin wel kunt aantreffen namelijk de spin.
Van wie kreeg de spin het vermogen om haar spinneweb te weven?
Wie leerde de spin om eerst een aantal steundraden uit te zetten en
vervolgens een hulp- spiraal met grove mazen te maken en deze tenslotte
te vervangen door de fijnmazige definitieve spiraal?
Hoe spint zij haar draden tot een symmetrisch geheel?
Wie bepaalde de materiaalsamenstelling?
Wie ontwierp het productieproces om de draad te fabriceren?
Hoe ingewikkeld is dit fabricageproces?

Materiaal spinneweb: Sterker dan staal

Christopher Viney, wetenschappelijk hoofdmedewerker in de biotechniek en metallurg aan de University of Washington (VS), heeft een speciale studie gemaakt van de wielspin. Volgens de in Toronto verschijnende Canadese krant The Globe and Mail heeft hij ontdekt dat een van de vijf soorten zijde die de spin maakt sterker is dan staal — tien keer zo sterk zelfs als Kevlar, de kunstvezel die in kogelvrije kleding, scheepsrompen en pantservoertuigen wordt gebruikt!
Een gerenommeerd wetenschappelijk blad vermelde ooit: “Als van het spinsel een web gemaakt zou worden van een centimeter dik met tussenruimtes van vier centimeter, en dit vergroot zou worden tot het formaat van een voetbalveld, zou daarmee een vliegende jumbojet kunnen worden tegengehouden!” Sommigen betwijfelden of deze uitspraak correct was, maar bij nader onderzoek en na zorgvuldige berekeningen bleek deze verbazingwekkende informatie inderdaad betrouwbaar te zijn.

De technologie van het fabricageproces dwingt respect af
De mens is er nog niet in geslaagd de ingewikkelde fabricageprocessen van de spin na te bootsen. Wetenschappers proberen te ontdekken wat er zich precies afspeelt in het achterlijfje van de spin. Een handjevol zijdeklieren produceert daar elke draad die de spin maar wil, van veiligheidskoord tot vernuftig spinnenweb. Een raadselachtig proces is het, waarbij waterige eiwitten worden omgetoverd tot een solide draad.
.„Spinnen vervaardigen zijde met behulp van water als oplosmiddel in de open lucht, bij de in de omgeving heersende temperaturen en druk, en via al deze fasen ontstaat er een duurzaam, waterbestendig web van grote sterkte”, merkte de eerder genoemde dr. Christopher Viney van de University of Washington op. „De produktie van een sterke vezel als Kevlar moet echter onder hoge druk en met behulp van geconcentreerd zwavelzuur plaatsvinden.” Deze wetenschapper geeft dan ook toe: „Wij hebben nog veel te leren.”
Sta daar eens bij stil. Als men er met de beste menselijke technologie niet in slaagt te produceren wat spinnen wel kunnen maken, lijkt het dan niet redelijk te geloven dat deze diertjes het produkt zijn van een superieure intelligentie?

Video’s over de nijvere spin.
Hoe de spin haar web spint ziet u in deze bijzondere film waarin David Attenborough u deskundige uitleg geeft. Als een vaardig acrobaat beweegt ze zich in het web rond en spint ze ondertussen de draden tot een web.

De elasticiteit van de spindraad
De draden bevatten lijmdruppels die op gelijkmatige afstanden zijn aangebracht. De spin heeft een trukje om de lijm zo te verdelen. Hij brengt de draad in trilling waardoor de druppels zich vanzelf gelijkmatig verdelen. In sommige druppels is extra draad opgeborgen. Als de draad op trek wordt belast kan die daardoor heel ver worden uitgerekt.
In de tweede video getiteld spider talent, eveneens met David Attenborough, ziet u hoe een insect in het spinneweb vliegt en ook is goed te zien dat het web zijn buitengewone elasticiteit niet alleen aan het materiaal ontleent maar ook aan dit ingenieus in de draad verwerkt uitreksysteem.

En wat denkt u? Is de spin met haar ijzersterke zijde zomaar bij toeval ontstaan of is ze door een intelligente Schepper gemaakt?

Over gervanpoelgeest

gepensioneerd constructeur, natuurliefhebber
Dit bericht werd geplaatst in Insecten en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Het ontwerp van een spinneweb

  1. Pingback: Het ontwerp van een spinnenweb (vervolg) | Ger van Poelgeest's Blog

Reacties zijn gesloten.